Zierikzee vormt momenteel het hart van een bijzondere artistieke herontdekking. In het Stadhuismuseum opent een tentoonstelling die de rijke geschiedenis van de Zeeuwse vogelbehangsels viert en de directe lijn doortrekt naar het hedendaagse ambacht van vogel- en behangschilders.

 

De Zeeuwse Verlichting als drijfveer

De opvallende belangstelling voor vogelbehangsels in de 18de eeuw was geen toeval, maar werd gedreven door de Zeeuwse Verlichting. In deze periode heerste er een kritische en onderzoekende houding waarbij men probeerde de schepping beter te begrijpen door middel van ordening en classificatie. De Zeeuwse elite probeerde in hun interieurs en tuinen "aardse paradijzen" te creëren waarin de natuur op wetenschappelijke en encyclopedische wijze werd geobserveerd.

Het Koninklijk Zeeuwsch Genootschap der Wetenschappen (KZGW) speelde hierbij een cruciale rol. Als centrum van wetenschap en cultuur stimuleerde het genootschap de studie naar de natuur. Dankzij de door het KZGW beheerde atlas Zelandia Illustrata beschikken we vandaag de dag over de noodzakelijke visuele bronnen en tekeningen om deze verdwenen interieurs te kunnen reconstrueren en bestuderen.

 

Een unieke vogeltraditie

De basis voor deze traditie in Zeeland werd in 1715 gelegd door Abraham Busschop, waarna de befaamde meester Aert Schouman de kunst tot een hoogtepunt tilde. Schouman wist vogels met een bijna ornithologische precisie vast te leggen; de verlichte zoöloog Martinus Slabber roemde hem omdat er "volstrekt geene fouten aan Bek en Pooten" te ontdekken waren.

Voor de inwoners van Zierikzee is deze traditie tastbaar dichtbij: in de regentenkamer van het voormalige Burgerweeshuis bevindt zich nog steeds een origineel schoorsteenstuk van Schouman, compleet met het voor hem typerende 'losse veertje' op de voorgrond. Schoumans succes leidde tot een bloeiende school van navolgers, waaronder de Middelburgse schilder Abraham Meertens, wiens werk de stijl van de meester zo dicht naderde dat ze soms nauwelijks van elkaar te onderscheiden zijn.

 

De herleving door Snijder&CO

De expositie slaat een brug naar het heden met de spectaculaire herleving van dit ambacht door de behangkunstenaars Marcelo Gimenes en Jaap Snijder (Snijder&CO). Na ruim 200 jaar hebben zij dit unieke vak in hun atelier in Zierikzee nieuw leven ingeblazen.

Net als hun 18de-eeuwse voorgangers transformeren zij muren tot illusionistische landschappen. Snijder&CO noemt hun werk een "contemporaine versie van de historische voorgangers", waarbij zij klassieke motieven en de verlichte aandacht voor flora en fauna vertalen naar een moderne stijl die aansluit bij de wooncultuur van nu.

 

Toekomst van het ambacht

De tentoonstelling onderstreept dat het schilderen van behangsels zich bevindt op het snijvlak van kunst en ambacht. Het voortbestaan van dit erfgoed hangt af van de overdracht van deze specialistische kennis aan nieuwe generaties, zodat de Zeeuwse traditie van het vogelbehangsel ook in de toekomst een levend onderdeel blijft van onze cultuurgeschiedenis.

 

Bezoek de tentoonstelling in het Stadhuismuseum Zierikzee en ontdek hoe de wetenschappelijke nieuwsgierigheid van de Zeeuwse Verlichting en de archieven van het KZGW de basis legden voor de meesterlijke penseelstreken van vroeger en nu.